حسن حسن زاده آملى

482

هزار و يك كلمه (فارسى)

طلب علوم ، و ديدار مشايخ علم ، و فوائد ادراك تعدد مشايخ براى طالب علم اهميت بسزا است . در آن فصل آمده است : فعلى قدر كثرة الشيوخ يكون حصول الملكات و رسوخها . . . فلقاء اهل العلوم و تعدّد المشايخ يفيده تمييز الاصطلاحات بما يراه من اختلاف طرقهم . . . و هذا لمن يسّر الله عليه طرق العلم و الهداية فالرحلة لا بدّ لها في طلب العلم . . . ( ص 541 ، ط مصر ) . خلاصه اين‌كه آن نيكبختى كه بايد به طرق علوم هدايت يابد ناچار بايد به حوزه‌هاى علمى سفر كند و در پيشگاه مشايخ علم زانو زند . س 4 : حضرتعالى را به عنوان يك فيلسوف برجسته و گرانقدر مىشناسيم ، مىخواستيم بدانيم جايگاه فلسفه اسلامى امروز بين مشربهاى فلسفى جهان چيست ، و تا چه حدّ در انديشه‌هاى فلسفى جهان مطرح هستيم ؟ ج : فلسفه به معناى معرفت به حقايق اشياء است ، يعنى آن را كه قرآن مثلا فرمود : قل ربّ زدني علما دنبال كند ، بدين بيان كه به قدر طاقت بشرى و اندازه توان آدمى ، كلمات وجودى كتاب هستى را زيرورو كند و بشكافد و به عمق اسرار و احكام و خواصّ آنها برسد . و ان شئت قلت : فلسفه در حقيقت شرح و بيان متون معارف شرع ، و منطق و برهان حقايق وحى است . و به تعبير كامل صدر المتألهين در اسفار : « تبّا لفلسفة تكون قوانينها غير مطابقة للكتاب و السنّة » ( اسفار ، طبع رحلى ، ج 4 ، ص 75 ) . يعنى هلاك و مرگ بر آن فلسفه‌اى كه قوانين آن مطابق با كتاب و سنّت نبوده باشد و با شرع و فرموده‌هاى آن مخالف باشد . ما رساله‌اى در اين واقعيت و حقيقت ، مشتمل بر يك ديباچه و يك مقدمه و ده فصل به نام قرآن و عرفان و برهان از هم جدايى ندارند نوشته‌ايم كه در موضوع مذكور اهميّت بسيار شايان توجه دارد ، و حقّا دانش‌پژوه فرزانه را چراغى فرا راه نيكبختى و رستگارى است . اين رساله در مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگى مكرر به طبع رسيده است و در دانشگاه تهران از كتب برگزيده سال شناخته شده است و معرّفى شده است .